
Startplaats Spa is al eeuwen bekend als kuuroord dankzij het ijzer- en koolzuurhoudend water van de lokale thermen. Hier borrelen meer dan driehonderd bronnen op uit de aarde, stuk voor stuk voorzien van heilzaam water. We verlaten Spa via de Col du Rosier en rijden door de bossen richting Coo, de plaats van de gelijknamige waterval (de hoogste in België) en het pretpark Plopsa Coo. Na Coo rijden we door het dal van de Amblève richting Stavelot. Op het centrale plein bevindt zich een oude abdij die diverse musea (waaronder het Museum van het Circuit Spa-Francorchamps) huisvest. In Stavelot liggen met de Col de Wanne, de Col de Stockeu en de Col de la Haute Levée drie kuitenbijters uit de wielerwedstrijd Luik-Bastenaken-Luik. In Stavelot ben je ook op een steenworp afstand van Francorchamps, waar zich het mooiste Formule-1 circuit ter wereld bevindt. Wandelroutes Spa: La ligne bleue (2,6 km) of ‘De Blauwe Lijn’ is een leuke wandeling waarbij je de belangrijkste bezienswaardigheden van Spa ontdekt. Je ziet onder andere het huis waar Casanova verbleef in 1767, de Casino en de Oude Thermen, een ambachtelijke brouwerij, de oude Koninklijke Villa van Koning Leopold II en zijn echtgenote Marie-Henriette, de Place Verte met de luxeboetieks én de vroegere arbeiderswijk Vieux-Spa. Spa: De Prinses Clementinawandeling (9,5 km) is een prachtige wandeling door de bossen van Spa. Je ontdekt een ongerepte natuur vol leven (o.a. bevers en ijsvogels) op het favoriete parcours van de dochter van Koning Leopold II en Marie-Henriette. Spa: Het domein van Berinzenne (4,1 / 5,1 / 9,5 km) is het vertrekpunt voor 3 bewegwijzerde wandelingen in een prachtig natuurpark. Francorchamps: Sur les Thiers (4,4 km) is een wandeling in en rond Francorchamps, bekend om zijn autocircuit. Op deze route wandel je door de oude straatjes van het dorp en neem je de landbouw- en bosbouwpaden in de omgeving. Beaumont: De Eekhoornwandeling (6,6 km) vertrekt vanuit het dorp Beaumont en neemt je mee door velden en bossen om de hoogten van de zuidelijke helling van de Amblèvevallei te ontdekken. Je komt door het mooie geïsoleerde dorp Francheville. Coo: Wandeling van de uitzichtpunten (5,6 km) is een stevige wandeling die 364 meter hoogte overbrugt vanuit het dorp Coo. Eenmaal bovenaan heb je een spectaculair zicht op de vallei van de Amblève. Stavelot: De forelwandeling (12 km) is een mooie, gemakkelijke wandeling door de pittoreske gehuchten Challes, Warche en zijn rotsen, Chevaufosse en Wavreumont. Stavelot: De wolfwandeling (6,3 km) vertrekt in het centrum van Stavelot aan het leuke Place Saint-Remacle en voert naar de beboste hoogten van Stavelot langs de ‘Kapel Notre-Dame des Pauvres’ en de beroemde Duivelssteen. Ook al word je soms geconfronteerd met steile hellingen, deze prachtige wandeling zal je veel plezier geven door de frequente wisselingen in het landschap. Fietsroutes Spa: Klimmen en dalen ten zuiden van Spa (39 km) is een mooie fietstocht door de vallei van de Amblève. Ze is ideaal voor liefhebbers van prachtige panorama’s en voert door kleine dorpjes waar de tijd schijnbaar heeft stilgestaan. Opgelet: veel klimwerk in deze regio, maar ook leuke afdalingen. Stavelot: Klimmen tussen Stavelot en Malmedy (50 km) is een stevige fietstocht ten zuiden van Stavelot. Met de Côte de Wanne en de Côte de Stockeu krijg je twee kuitenbijters uit de fietsklassieker Luik-Bastenaken-Luik voor de wielen. Hockhai (Stavelot): Over de driehoek Malmedy-Spa-Stavelot (32,5 km) klimt en daalt door een bosrijk gebied. Halverwege de route kom je aan het prachtige Domaine de Bérinzenne, in het hart van de wouden rond Spa.
De Thermen van Spa op de Annette-et-Lubin heuvel is het welzijns-hoogtepunt tijdens een bezoek aan deze thermenstad. Het complex bevat binnen- en buitenzwembaden die verwarmd zijn tot 33°c, sauna’s, stoombaden én een ‘Wellness-, Schoonheids- en Gezondheidscentrum’ met een ruime keuze aan schoonheidsbehandelingen en kuurprogramma’s.
Watervallen van Coo De Watervallen van Coo zijn een toeristische en veel gefotografeerde attractie op weg naar Stavelot. Ze bestaan uit een kleine waterval (15e eeuw) en een grote waterval die in de 17e eeuw door monniken werd gemaakt om Coo tegen overstromingen te beschermen. De rivier de Amblève stort zich hier onder een bulderend lawaai 15 meter naar beneden
De Oostkantons is een Duitstalige regio in België in het gebied tussen Malmedy, Eupen en Sankt Vith. Hier woedde in december 1945 de bloedige ‘Slag om de Ardennen’, die het einde van de Tweede Wereldoorlog inluidde. Dat verleden wordt in deze regio bewaard in diverse oorlogsmusea. Na Malmedy volgt een mooie beklimming richting Signal de Botrange (officieel het hoogste punt in België) en Baraque Michel. Van hieruit heb je diverse toegangen tot de Hoge Venen, een indrukwekkende hoogveenvlakte. Het is een ruwe omgeving, maar een droom voor wandelaars en natuurgenieters. Net voor Eupen rijden we richting de Duitse grens, waar een bezoek aan Monschau de moeite waard is voordat je weer zuidwaarts door de Oostkantons richting Weismes rijdt. Wandelroutes Malmedy: De canyon van Trôs-Maret (5 km) is een spannende wandeling langs een echte bergbeek en door een ongerepte vallei. Weismes: GR 56 – Natuurparkcentrum Botrange / Monschau (17,2 km) is een wandeling door de fascinerende Hoge Venen. De romantische route loopt van het klooster Reichenstein door de prachtige Roervallei tot in het sfeervolle Monschau. Eupen: Plezierwandeling 24 (9,8 km) brengt de sfeer van het Hoge Noorden van Canada naar België. De route vertrekt in de benedenstad en voert door een gevarieerd bos langs de Vesder naar het meer van Eupen. Hauset: Plezierwandeling 22 (8 km) loopt door het bos van Buchenbusch en passeert onder de bekende spoorwegbrug Hammerbrücke. De wandeling biedt steile hellingen, mooie valleien en een authentiek landschap met landhuizen en maneges. Kelmis: Plezierwandeling 14 (9,9 km) voert langs de geschiedenis van de zinkwinning in deze regio. Oude mijnterreinen zijn omgevormd tot een natuurreservaat met leerzame routes. Sourbrodt: De Venen van Sourbrodt (8,1 km) is een kennismaking met de mysterieuze Hoge Venen. Je wandelt langs de donkere Rur en door landschappen die doen denken aan stripverhalen van Didier Comès. Robertville: Van het meer naar de bronnen van de Quarreux (8,4 km) voert langs de wild stromende Warche. Het landschap verrast met bloemenvelden en heide, afgewisseld met bos. Fietsroutes Malmedy: Malmedy Richtung Süden (74,6 km) is een relatief gemakkelijke tocht richting St. Vith en Gouvy, met een terugweg via Salmchâteau, Vielsalm, Trois-Ponts en Stavelot. Monschau: Etappe 3 van de Vennbahn (27 km) voert door de Hoge Venen langs het viaduct van Reichenstein en tussen de meren van Robertville en Bütgenbach. De Vennbahn was ooit een spoorlijn tussen Aken en Luxemburg. Büllingen: De Ourdalroute (110,8 km) leidt je door de Belgische Eifel en een rustig rivierdal in het zuiden van de Oostkantons, met Duitsland soms vlak aan de overkant. St. Vith: De Ronde van de legendarische hellingen (134,8 km) is bedoeld voor ervaren fietsers en bevat bekende beklimmingen uit Luik-Bastenaken-Luik, zoals de Côte de Wanne, Côte de Stockeu en de Côte du Rosier.
Het circuit van Spa-Francorchamps is legendarisch in de autosport en wordt door kenners terecht als ‘het mooiste circuit ter wereld’ bestempeld. Dat dankt ze aan haar natuurlijke en glooiende ligging in de Ardense sparrenbossen, aan de afstand van 7 km waarmee ze het langste circuit op de F1-kalender is én door haar wereldberoemde bochten zoals de Raidillon. Wie slechts even wil nippen aan het circuit: het fiets- en wandelpad Ravel 44a loopt langs een deel van het circuit, inclusief de paddock en de start en finish-zone. Maar je kunt het circuit ook bezoeken en een kijkje nemen achter de schermen van het circuit met een meertalige gids, die je gedurende anderhalf uur meeneemt langs de belangrijkste plekken. Wil je zeker zijn van een plekje, dan is reserveren aanbevolen.
De kruisweg is een must-see wanneer je Malmedy bezoekt. Het is een steile wandeling omhoog naar een kapel op de heuvel van Livremont. Er ligt boven nog een smal pad, dat je naar de Belvedere leidt. Hier heb je een mooi uitzicht over de stad en de omgeving. Op de heuvelflanken staan esdoorns, lorkenbomen, lindebomen, notenbomen, beukenbomen, essen, aalbessenstruiken uit de Alpen, kornoeljebomen en Turkse lelies.
Het feodaal kasteel van La Roche is een baken van herkenning op de rotsen boven de stad. Dit 11e eeuwse kasteel werd verschillende malen verwoest en weer heropgebouwd. Het is de moeite waard om de goed bewaarde ruïnes te bezoeken wanneer je in La Roche bent.
De grotten van Hotton werden ontdekt in de jaren 1960 en behoren tot het natuurlijk erfgoed van Wallonië. Ze bestaan uit een zes kilometer lang tunnelstelsel en worden ook wel de grotten-van-duizend-en-één-nacht genoemd. Zeventig meter onder de grond (580 treden naar omlaag) stroomt de rivier. Je kunt er de indrukwekkende middernachtzaal bezoeken die 35 meter hoog, 10 meter breed en 200 meter lang is.
In Weismes eindigt onze rit rond de Hoge Venen en door de Oostkantons. In de buurt van Weismes zijn een bezoek aan het Meer van Robertville (een stuwmeer) en de Burcht Reinhardstein sterk aanbevolen. Na Weismes zetten we koers naar een regio die voor altijd in het collectief geheugen zal blijven als dé plaats van het Ardennenoffensief tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het gebied tussen Weismes en Bastogne was in december 1944 het toneel van één van de bloedigste veldslagen in de Tweede Wereldoorlog en luidde het einde van de oorlog in. Deze regio ligt bezaaid met oorlogsmonumenten en oorlogsmusea en is een aanrader voor liefhebbers van oorlogsgeschiedenis. Wandelroutes Vielsalm: In de voetsporen van de Ardense Jagers (6,7 km) volgt deze bijzondere soldaten, die trouw aan hun motto ‘Weerstaan en bijten’ de opmars van de vijand vertraagden. In mei 1940 begint de nazi-invasie als Duitse troepen de grens oversteken en westwaarts trekken. In de Ardennen worden ze geconfronteerd met een regiment dat het terrein door en door kent: de Ardense Jagers. Foy: Pad van de pelgrims (10,7 km) wordt nog steeds gebruikt door Duitse pelgrims uit Lendersorf. Na een epidemie van hondsdolheid beloofden hun voorouders op bedevaart te gaan naar Saint-Hubert. De route loopt langs een oude spoorlijn met graslanden en struikgewas waar veel zangvogels voorkomen. Neffe: Peace Wood Walk (9,6 km) is een ode aan het Vredesbos, een bijzonder bos met 4.000 bomen, geplant in 1994 ter herdenking van de Slag om de Ardennen. Elke boom is opgedragen aan een veteraan. Vanuit de lucht vormt het bos het Unicef-symbool. Fietsroutes Flamierge: Beekjes en panorama’s tussen Bertogne en Bastogne (29,4 km) is een golvende fietstocht langs kronkelende beekjes, oude kapelletjes en indrukwekkende uitzichten in het gebied van de Slag om de Ardennen. Houffalize: Het land van de Kelten (59 km) voert door het gebied van de Ourthe. Je fietst langs panorama’s, kloven en natuurgebieden zoals Hérou en Crestelles. Onderweg kom je langs de archeologische site Cheslé, een oude Keltische vesting.
La Roche-en-Ardenne is een paradijs voor sportliefhebbers, die hier een inspirerende omgeving vinden. Tijdens een bezoek aan de ruïnes van het kasteel boven in de stad word je teruggeslingerd naar de middeleeuwen en heb je een prachtig uitzicht over de regio. Na La Roche-en-Ardenne volgen we de loop van de kronkelende Ourthe tot Hotton, bekend om zijn grotten en ondergrondse rivier met een doolhof aan zalen. Blijf je liever bovengronds? Rijd dan verder richting Durbuy, een middeleeuwse stad die zichzelf uitriep tot ‘kleinste stadje ter wereld’. Via een wandelbrug over de Ourthe loop je zo het stadje in. Daar vind je restaurants, bars, modewinkels en voedingszaken met Ardense specialiteiten. Durbuy is ook een paradijs voor liefhebbers van kanovaren en voor wie zich graag uitleeft is er Adventure Valley, een outdoor park met tal van buitenactiviteiten. Wandelroutes Recogne: Promenade des Bisons (11,2 km) start bij de Ferme des Bisons, een bijzondere bizonfokkerij. Een unieke start voor een wandeling door uitgestrekte landschappen met mooie uitzichtpunten rond Bastogne. Nisramont: Wandeling rondom het stuwmeer van Nisramont (12 km) is een pittige tocht rond het meer en de samenvloeiing van de twee Ourthes. Met zo’n 700 hoogtemeters is deze route uitdagend, dus goede voorbereiding is belangrijk. La Roche-en-Ardenne: Promenade Diable Château (6,2 km) laat je de omgeving van het stadje ontdekken, met onder andere het Park van Rompré, de Kapel Sainte-Marguerite, het wildpark en het Duivelskasteel. Fietsroutes La Roche-en-Ardenne: La Route des Fermes et des Villages (43,6 km) voert langs bloemrijke dorpjes en lokale producenten waar je typische streekproducten kunt proeven. La Roche-en-Ardenne: La Route des Châteaux et des Légendes (52 km) brengt je langs kastelen zoals die van La Roche, Roumont, Rendeux en Ronzon. Bastogne: De RAVeL van de herinnering (39,7 km) is een heen-en-terug route richting Luxemburg over een oud spoortracé. Je fietst door tunnels, langs de vallei van de Wiltz en passeert historische plekken zoals het Memorial van Mardasson en het Bastogne War Museum.
Het Bastogne War Museum ligt vlakbij het beroemde Mardasson Memorial en is een vrij nieuw museum (opening 2014) gewijd aan de Slag om de Ardennen. Het biedt bezoekers een moderne en interactieve weergave van de oorzaken, gebeurtenissen en gevolgen van de Tweede Wereldoorlog, door het prisma van de Slag om de Ardennen.
In deze laatste etappe maken we de lus van onze roadtrip door de Ardennen helemaal rond. Op dit stuk van de route zitten we in het heuvelachtige stroomgebied van de Ourthe en de Amblève. Een interessante stopplaats is Remouchamps. Wielerliefhebbers kennen Remouchamps als de poort naar de Col de la Redoute, een beruchte klim uit de Ardennenklassieker Luik-Bastenaken-Luik. Anderen kennen het stadje vooral van de indrukwekkende grotten. Wandelliefhebbers kunnen nabij Remouchamps de Ninglinspo ontdekken, een bergriviertje in een prachtig groen heuvellandschap. Dit is een van de mooiste en meest uitdagende wandelingen van de Belgische Ardennen. Op het laatste deel van de route richting Spa kunnen dierenliefhebbers hun hart ophalen in Le Monde Sauvage, een safaripark in Aywaille. Wandelroutes Wéris: De megalietenwandeling (5 km) neemt je mee op een reis van duizenden jaren terug langs dolmens en menhirs in een uniek kalksteenlandschap. Durbuy: De Durbuy-lus (5,5 km) is een rondwandeling die je in korte tijd de mooiste uitzichtpunten en de sfeer van de omgeving laat ervaren. Nonceveux: De vallei van de Ninglinspo (6,2 km) wordt vaak gezien als de mooiste wandeling van België. Je volgt een bergrivier langs watervalletjes, rotsen en avontuurlijke paden. Sy: Rochers de Sy en het Croix du Curé (6,5 km) is een gevarieerde wandeling door bossen en velden, met een historisch verhaal rond het ‘Kruis van de pastoor’. Esneux: De bocht van de Ourthe (6,55 km) biedt indrukwekkende uitzichten over de rivier en brengt je langs historische plekken zoals het kasteel van Beaumont. Tilff: De Valkenrots (11,5 km), ook bekend als Roche-aux-Faucons, volgt de Ourthe door bosrijk gebied en beloont je met panoramische uitzichten. Comblain-au-Pont: De geologische wandeling (11 km) voert langs kalksteen- en zandsteenformaties, natuurgebieden, grotten en musea, met onderweg informatieve stops. Fietsroutes Durbuy: Les Crêtes (60 km) is een sportieve route langs verschillende gemeenten en landschappen, van bossen tot rotsachtige gebieden langs de Ourthe. Wéris: De megalieten (22,7 km) voert je langs historische dolmens en menhirs, met onderweg legendes zoals die van het Ros Beiaard. Barvaux: Barvaux–Hoei–Barvaux (80 km) is een uitdagende rit met als hoogtepunt de beklimming van de steile muur van Hoei. Anthisnes: Circuit 1 (36,6 km) start bij het kasteel van de Avouerie en leidt je langs schilderachtige dorpen en historische gebouwen. Aywaille: De mythische helling (36 km) voert door pittoreske dorpen en langs de Amblève, met als hoogtepunt de beklimming van La Redoute. Esneux: Esneux – Streupas (25 km) is een toegankelijke route die grotendeels langs de Ourthe loopt en ideaal is voor een ontspannen fietstocht.
Het Topiary Park is een originele siertuin van ongeveer tienduizend vierkante meter met meer dan 250 gesnoeide beeldhouwwerken die allerlei figuren voorstellen. Herken jij Manneken Pis, de zeemeermin en de kajakker?