
Deze route begint bij le Mont-Saint-Michel. Wil je meer weten over deze bijzondere rots, bekijk dan ook de laatste dag van de camperroute Woest verleden - Normandië. De eerste bestemming van deze camperroute is Saint-Malo. Door een stukje landinwaarts te rijden kom je enkele karakteristieke, uit graniet opgetrokken boerderijen tegen. Ook de eerste menhir (rechtopstaande stenen monoliet) ligt aan deze route; je zult er nog veel tegenkomen. De D155 langs de kust geeft een mooi uitzicht op het wad en de oesterkwekerijen. Je kunt op diverse plaatsen langs de weg parkeren om even een kijkje te nemen.
Deze steenklomp dateert uit de jonge steentijd. De typisch Bretonse stenen zijn ook voor wetenschappers nog een raadsel. Je kunt langs de weg parkeren.
De 65 meter hoge Mont Dol duikt plotseling op uit het verder vlakke landschap. In een ver verleden was het een cultusplek van de Kelten. De parkeerplaats ligt op 600 meter van de afslag. Verder omhoog mag je met de camper niet komen, maar het wandelingetje naar boven wordt beloond met een schitterend uitzicht over de omringende velden. Adres: Chemin du Pavilon Coördinaten: 48.56926, -1.76812 Nog een parkeerplaats: Rue d'Eglise Saint Pierre Coördinaten: 48.56948, -1.76447
Cancale is een levendig stadje. Ooit vertrokken de vissers hiervandaan per zeilschip naar Newfoundland. Nu leeft het van de oesterteelt. Bij eb zie je de uitgestrekte oesterbanken liggen. Met platte bootjes, die door tractoren worden voortgetrokken, halen de vissers de oogst binnen. Er zijn twee betaalde camperparkeerplaatsen: Aire de Camping Car La Ville Ballet Area Sosta Camper Cancale (deze staat niet op Campercontact en ligt vlak bij de andere camperplaats) Coördinaten: 48.66972, -1.86562 Het is een korte wandeling (met niveauverschil) naar het dorp.
Deze kaap ligt ongeveer 5 km ten noorden van Cancale en biedt een prachtig uitzicht op het indrukwekkende vogelreservaat Île des Landes.
Vandaag verblijf je in de buurt van de stad Saint-Malo. Wandel door de stad en beleef de geschiedenis door de vele indrukwekkende musea te bezoeken. Je kunt ook naar Rothéneuf, waar de Rochers Sculptées liggen. Dit zijn verschillende stenen sculpturen van mythische figuren die rond 1900 uit de rotsen werden gehouwen. Saint-Malo is een bezoek meer dan waard. De stad ligt op een granieten rotspunt en de meeste huizen zijn gebouwd van graniet. De oude ‘ville close’ (ommuurde stad) kan daardoor grauw en onaantastbaar overkomen. Dat dit schijn is, bleek in 1944 toen de stad door een geallieerd bombardement voor 80% werd verwoest. Met gebruik van het puin is de ‘ville close’ opnieuw opgebouwd in de stijl van de 18e eeuw. Je kunt een mooie wandeling maken over de stadsmuren. De Cathédral Saint-Vincent werd na het bombardement pas in 1964 weer geopend. Saint-Malo kent een roerige geschiedenis, waarvan nog veel terug te vinden is in de twee musea die de stad rijk is: het Musée d’Éthnographie du Pays Malouin en het Musée d’Histoire de la Ville.
In Rothéneuf liggen de Rochers Sculptées, een boeiende groep sculpturen die in de rotsen zijn uitgehakt door Abbé Fouré. Na een conflict met de kerk werd hij uit zijn ambt gezet en trok hij zich terug in een eenvoudig huis aan de kust. In ongeveer 20 jaar tijd hakte hij zo’n 300 mythische figuren — zoals heiligen, dieren en demonen — uit in de rotsen boven de zee. Je kunt ze bezoeken en klautert letterlijk tussen deze figuren door. Erg bijzonder om te zien.
De getijdencentrale in de rivier de Rance werd in 1966 in werking gesteld. Het is een indrukwekkend staaltje techniek dat zo’n 223.000 inwoners van stroom voorziet. In de ontdekkingsruimte in de dam vind je onder andere een turbine op ware grootte. Het getijdeverschil loopt hier op tot wel 13 meter. Aan de overkant van de centrale is een parkeerplaats. Adres: Route du Barrage, La Richardais Coördinaten: 48.61741, -2.02882
Vandaag verblijf je in Ploubazlanec en kun je de ferry nemen naar Île de Bréhat. Er vertrekken meerdere ferry’s per dag en de overtocht duurt slechts tien minuten. Vanaf de Pointe de l’Arcouest varen de boten naar het eiland. Île de Bréhat is autovrij en met een lengte van 3,5 km en een breedte van 1,5 km perfect te voet te verkennen. Je kunt er ook fietsen huren, maar door de vele wandelaars op de smalle, stijgende en dalende weggetjes is dat minder aan te raden. Voor wie niet wil wandelen, rijdt er een treintje over het eiland. Dankzij het milde klimaat groeien er bijzondere planten zoals oleanders, mimosa en agave. In het midden ligt de hoofdplaats Le Bourg, met een gezellig pleintje vol terrasjes en restaurants.
De oudste delen van het bijzonder gelegen Fort La Latte — zoals de slotgracht, de donjon en de ophaalbrug — dateren waarschijnlijk uit de 10e eeuw. In de overige delen van het fort zie je verschillende bouwstijlen terug die sindsdien in de vestingbouw zijn toegepast. De beroemde vestingbouwer Vauban, een van de belangrijkste in de Franse geschiedenis, is verantwoordelijk voor het stervormige grondplan van dit fort.
Absoluut de mooiste kaap van Bretagne is Cap Fréhel. Bevolkt door zilvermeeuwen, zeekoeten, aalscholvers en papegaaiduikers steekt de kaap met zijn roestbruine gesteente prachtig af tegen de blauwe zee. Langs het Sentier des Douaniers, het pad dat vroeger werd gebruikt door de douane, kun je heerlijk wandelen en genieten van adembenemende vergezichten. De vuurtorens zijn gebouwd in 1650 en gerenoveerd in 1950.
Net voor de Chapelle de Notre-Dame-de-l’Espérance in Étables-sur-Mer loopt langs de D786 het wandelpad ‘Sentier des Douaniers’, een mooie route langs de kust. Dit pad werd vroeger gebruikt door douaniers die de kustlijn in de gaten hielden. Het traject loopt tussen Plage des Godelins en Plage des Moulins. Een leuke picknickplek vind je bij de coördinaten: 48.636594, -2.826820 Parkeerterrein bij de D786 Coördinaten: 48.63111, -2.82298
De molen van Saint-Quay-Portrieux is karakteristiek en vakkundig gerestaureerd. Je kunt langs de route parkeren. Adres: D786, Saint-Quay-Portrieux Coördinaten: 48.65162, -2.84258
De kapel van Kermaria-an-Iskuit in Plouha stamt uit de 13e eeuw en werd gesticht door de kruisvaarder Henry d’Avaugour, nadat hij veilig was teruggekeerd op zijn landgoed. In deze ‘kapel van de gezondheid teruggevende Maria’ vind je indrukwekkende 15e-eeuwse fresco’s die een danse macabre uitbeelden. In deze dodendans dansen onder andere een paus, ridder, keizer en kind samen met de dood — een bijzonder en intrigerend tafereel. Er is een grote parkeerplaats waar je rustig kunt picknicken. Let goed op de openingstijden, want de kapel is vaak in de middag gesloten. Adres: D21 15, Plouha Coördinaten: 48.68517, -2.97561 Het is 2 × 3,5 km extra van de route (heen en terug).
Deze romaanse abdij is een van de mooiste van Bretagne. De kerk is vervallen tot een indrukwekkende ruïne, maar van de kloostergebouwen kun je onder andere de kapittelzaal, de refter, de kloostergangen en een voorraadkelder nog bezichtigen. Beide liggen langs de route. De abdij is vaak gesloten tussen 12:30 en 14:00 uur. Controleer daarom vooraf online de openingstijden op de dag dat je de abdij wilt bezoeken. Adres abdij: Chemin de l'Abbaye 7, Paimpol Coördinaten: 48.76777, -3.01965 Parkeren (coördinaten): 48.76788, -3.02122
Met de ferry kom je aan bij de haven Port-Clos, waar je meteen kunt beginnen met een wandeling, eerst een kop koffie kunt drinken of een fiets kunt huren. Als je gaat wandelen op Île de Bréhat, kun je alle highlights van het eiland zien via het 9,5 kilometer lange kustpad. Toch is het ook de moeite waard om af en toe een kleiner paadje in te slaan, zodat je dichter langs de kust loopt en nog meer ontdekt. Bij laag water kun je bovendien stukken over de zeebodem lopen. Door de slik kan het wel modderig worden, dus waterdichte wandelschoenen zijn aan te raden. Al snel na de start van je wandeling kom je de eerste bezienswaardigheden tegen. Vlak bij de haven ligt de citadel, waar nu een glasblazerij is gevestigd. Daarna passeer je een meertje met een dijk uit 1633, waar ook de fotogenieke Moulin du Birlot staat, een getijdenwatermolen. Deze werkt alleen wanneer het zeeniveau gemiddeld is (ongeveer 6 uur per dag), omdat de molen bij vloed onder water staat en bij eb geen water in het reservoir heeft. Loop je hier een stukje omhoog, dan kom je bij de Chapelle Saint-Michel, waar je een prachtig uitzicht hebt over de zee en de vele eilandjes. Vervolgens bereik je het noordelijke deel van het eiland, waar het landschap ruiger wordt. De noordwestkust is bezaaid met enorme rotsen van roze graniet. Bij vloed slaan de golven tegen de rotsen en ontstaat een indrukwekkend schouwspel. Bij eb kun je rondom de rotsformaties lopen en er zelfs op klimmen. Bij de vuurtoren Paon, op het meest noordelijke punt van het eiland, heb je uitzicht op zowel de roze granietkust als de grillige, grijze rotsen aan de andere kant. Via de oostkant wandel je in ongeveer anderhalf uur terug richting de ferry. Bij mooi weer is een stop bij Plage de Guerzido, het enige zandstrand van het eiland, zeker de moeite waard. Bloemeneiland Île de Bréhat bestaat uit twee delen die met een brug zijn verbonden. Het noordelijke deel is het ruigst. Door het milde klimaat groeit er mediterrane vegetatie en bloeien er het hele jaar door bloemen. Niet voor niets wordt het eiland ook wel île aux fleurs genoemd.
Vandaag kun je je camper laten staan en Saint-Pol-de-Léon ontdekken. Wandel naar de kade, strijk neer bij een van de gezellige restaurants en bewonder de indrukwekkende kathedraal. Je kunt ook een wandeling maken naar het schiereilandje Îlot Sainte-Anne. Saint-Pol-de-Léon ligt aan de Baie de Morlaix. Ook hier is het verschil tussen eb en vloed goed zichtbaar. Het is leuk om op de kade te zitten en te zien hoe het water langzaam terugkomt wanneer het weer vloed wordt. Langs de waterkant vind je verschillende gezellige restaurants. De stad heeft ook een indrukwekkende kathedraal, de Cathédrale Saint-Paul-Aurélien, die zeker een bezoek waard is.
Tréguier nodigt uit voor een rustige wandeling. In de smalle straatjes rond de schitterende kathedraal staan vakwerkhuizen en statige herenhuizen. In het verleden speelde Tréguier een belangrijke rol als religieus en cultureel centrum. Het graf van de bekende heilige Saint-Yves bevindt zich in de voormalige kathedraal Saint-Tugdual. Deze kerk dateert uit de 14e en 15e eeuw en is een mooi voorbeeld van de middeleeuwse gotiek. Adres: 1 Place du Général Leclerc, 22220 Tréguier Coördinaten: 48.78768, -3.23113 De parkeerplaats vind je aan de rechterkant van de D70, direct rechts na de brug. Het is ongeveer 10 minuten lopen naar de kathedraal, met een hoogteverschil van 27 meter over 550 meter (ongeveer 5% stijging). Adres: Place du Général de Gaulle Coördinaten: 48.78842, -3.22554
De badplaats Trégastel is gesticht in 1880 en wordt gezien als een van de plekken met de mooiste stranden van de Côte de Granite Rose. En terecht: de stranden hier zijn prachtig en de rozerode rotsformaties maken het landschap extra bijzonder. Het aquarium laat je kennismaken met de bewoners van de zeeën rond Bretagne, van de diepzee tot het wad. Voor het beste uitzicht op de rotsen kun je parkeren bij het aquarium, op ongeveer 1 km van de D788. Adres parking: Boulevard du Coz Pors 34, Trégastel Coördinaten: 48.83214, -3.51214
De Menhir de Saint-Uzec is een 8 meter hoge rechtopstaande steen. Deze menhir werd in de late 17e eeuw versierd met christelijke symbolen. Volg de borden richting Menhir de Saint-Uzec. Sla op de D21 linksaf de Route du Menhir in; vanaf daar is het nog 550 meter tot de locatie. Het is het handigst om via dezelfde weg weer terug te rijden naar de D21. Adres: Route du Menhir 40, Pleumeur-Bodou Coördinaten: 48.78878, -3.54472
De Cairn de Barnenez is een van de belangrijkste prehistorische bouwwerken van Bretagne en tevens het grootste megalithische mausoleum van Europa. Het is een grafmonument dat dateert uit 4600 v. Chr. Adres: Barnenez ar Sant 220, Plouezoc'h Coördinaten: 48.66695, -3.85678 De parkeerplaats ligt op 100 meter van de ingang.
Via de promenade kun je naar het schiereilandje Îlot Sainte-Anne wandelen en de heuvel beklimmen. Verderop op de pier vind je een duikschool. Aan het strand liggen twee natuurlijke zwembaden die bij vloed vollopen.
Vandaag heb je de tijd om het schiereiland Île de Crozon, waar Camaret-sur-Mer op ligt, te ontdekken. Dit kun je wandelend, fietsend en/of met de camper doen.
In Saint-Thégonnec kom je de eerste van de vele ommuurde kerkterreinen tegen. De calvaire bij deze kerk is bijzonder mooi, mede door de wedloop die ontstond tussen Guimiliau en Saint-Thégonnec. Een van de figuren, een beulsknecht met een snor en baard, lijkt opvallend veel op de protestantse Franse koning Hendrik IV. Het knekelhuis (ossuarium) is een juweeltje, met in de crypte een voorstelling van het Heilige Graf. Adres: Avenue de Park an Iliz, Saint-Thégonnec Coördinaten: 48.52224, -3.94594
Het is duidelijk dat Guimiliau de wedloop met Saint-Thégonnec heeft gewonnen als het gaat om het interieur. Het voorportaal is uit graniet gehouwen en toont scènes uit het Oude en Nieuwe Testament. Binnen zijn de vele beelden, het imposante orgel en vooral het prachtig uit eikenhout gesneden doopvont overweldigend. Buiten vormt de calvaire met 200 figuren in 25 scènes een soort verhaal dat je kunt ‘lezen’. Neem hier echt even de tijd voor. Adres kerkterrein: 1 Rue de l'Église, 29400 Guimiliau Coördinaten: 48.48833, -3.99792
Achter de Église Saint-Derrien in Commana kun je parkeren om een bezoek te brengen aan de rijk gedecoreerde 17e-eeuwse kerk. Deze enclos paroissial heeft een triomfpoort met een afbeelding van de geketende Jezus. Adres: Place de la Mairie 7, Commana Coördinaten: 48.41383, -3.95548
De triomfboog uit 1590 van deze enclos paroissial is erg bijzonder. Ook de kerk, Église Saint-Suliau, is zeker een bezoek waard. De parkeerplaats ligt vlakbij. Adres: Rue de l'Argoat 2-283, Sizun Coördinaten: 48.40571, -4.07837
Voor de echte zeevruchtenliefhebber ligt restaurant Les Viviers de Térénez vlak bij de route aan de D791. Adres: Terenez, 29590 Rosnoën, Frankrijk Coördinaten: 48.28080, -4.25793
Het Presqu’Île de Crozon (schiereiland) is een ruig stukje Bretagne met hoge kliffen en op veel plekken uitzicht op de rede van Brest. Het gebied werd ooit door automobielpionier Armand Peugeot toegankelijk gemaakt voor toerisme. Het duinlandschap, de stranden en de smalle weggetjes nodigen uit om te wandelen en te fietsen. Camaret-sur-Mer heeft een sfeervolle haven met een beschermende dam, waarop de Tour Vauban en de Chapelle Notre-Dame-de-Rocamadour staan. Het schiereiland is ideaal om te verkennen, zowel met de fiets als met de camper. Een mooie route brengt je langs verschillende bijzondere plekken, zoals de haven van Camaret en de Tour Vauban, Fort du Petit Gouin, de Semafoor du Toulinguet, het Manoir de Coecilian van Saint-Pol-Roux, de Alignements de Lagatjar, het Musée Mémorial de la Bataille de l’Atlantique en de Pointe de Penhir aan de D8. Ook een wandeling langs de kust is de moeite waard. Je loopt langs indrukwekkende kliffen, bloeiende planten en uitzichtpunten richting onder andere Îlot du Diable. Hier geniet je van weidse vergezichten over zee en het ruige Bretonse landschap.
In 2500 v.Chr. was Camaret een religieuze plek. In 1776 werd hier een heilig terrein met ongeveer 600 megalitische monumenten ontdekt. Hiervan zijn er 143 opnieuw rechtop gezet. Adres: 53B Rue Saint-Pol Roux, 29570 Camaret-sur-Mer Coördinaten: 48.27345, -4.60948
Op circa 70 meter boven de zeespiegel ligt de Pointe de Penhir. Onder de kaap ligt een groep rotsblokken die bekendstaat als de ‘Tas de Pois’ (stapel erwten), die je goed kunt zien bij eb. Op de klif staat een monument ter ere van alle Bretons van de Vrije Fransen. Ook hier vind je een prachtig wandelpad langs de kust. Adres: D8, Camaret-sur-Mer Coördinaten: 48.25854, -4.62152
Voordat je het Presqu’Île de Crozon verlaat, kun je eerst nog de rondweg over het schiereiland volgen. De route van vandaag is namelijk maar zo’n 80 kilometer. De streek waar je vandaag doorheen rijdt is nauw verbonden met Cornwall in Engeland en heet dan ook Cornouaille. Via de opvallende heuvel Menez-Hom en het sfeervolle Locronan eindig je vandaag in Quimper.
Het topje van het schiereiland heet Pointe des Espagnols. Hier geniet je van een prachtig uitzicht en de kleine omweg ernaartoe is een mooie route om te rijden. Adres: Parking, 29570 Roscanvel Coördinaten: 48.33954, -4.53791
De Ménez-Hom is een kale, afgeronde berg van 330 meter hoog, vanwaar je een schitterend uitzicht hebt over de Baie de Douarnenez. Het is een van de mooiste uitzichtpunten van Bretagne. Het parkeerterrein ligt op ongeveer 6 km van de route. Vanaf daar is het nog een korte wandeling naar de top. Adres: D83, Dinéault Coördinaten: 48.21887, -4.23641
Het historisch centrum van het kleine plaatsje Locronan bestaat uit autovrije steegjes en een sfeervol pleintje met huizen uit de 16e tot 18e eeuw. De plaats dankt zijn naam aan de Ierse monnik Ronan, die hier in de 6e eeuw leefde. In de Chapelle du Pénity bevindt zich zijn tombe, en vanuit de kapel is er een doorgang naar de Église Saint-Ronan uit het midden van de 15e eeuw. Regisseur Roman Polanski nam zijn film Tess op in Locronan. Adres: D63, Locronan Coördinaten: 48.09834, -4.20843 Er is een goede betaalde parkeerplaats op ongeveer 6 km van de route. Coördinaten: 48.09669, -4.21195
Ville Close is een ommuurde stad op een eilandje in de monding van de Moros. De geschiedenis gaat terug tot de 10e eeuw, toen hier een priorij stond. Tegenwoordig vind je in de granieten huizen vooral souvenirwinkels, restaurants en cafés. Hoewel het er toeristisch kan zijn, is het zeker een bezoek waard. Adres Ville Close: Rue Vauban, 29900 Concarneau Coördinaten: 47.87180, -3.91613 Adres parking: Avenue de la Gare 105, Concarneau Coördinaten: 47.87856, -3.92047
Pont-Aven is een kunstenaarsstadje aan de Aven. Eind 19e eeuw kwamen veel schilders naar deze plek en ontstond de School van Pont-Aven. Zij werden aangetrokken door de romantische omgeving en legden het dagelijks leven vast, vaak met bewoners in traditionele klederdracht. De bekendste schilder was Gauguin. Zijn schilderij Dansende Bretonse meisjes siert tegenwoordig de verpakkingen van de beroemde galettes (koekjes) uit Pont-Aven. Je kunt deze koekjes in het dorp kopen, maar ook in de fabriek Traou Mad. Je vindt de camperplaats / parking op: Adres: Rue Saint-Guénolé 4, Pont-Aven Coördinaten: 47.85666, -3.75277 Het is ongeveer 10 minuten lopen naar het centrum. Coördinaten: 47.85372, -3.74372
Rond Carnac staan veel prehistorische stenen, waaronder de Alignements de Carnac aan de Rue du Ménec. Deze bijzondere plek is inmiddels beschermd met een hek om de site te behouden, maar blijft indrukwekkend om te zien. In het Musée de Préhistoire zijn zo’n 7000 objecten te bewonderen. Ben je geïnteresseerd in de prehistorie, dan is dit absoluut een aanrader. Adres: Rue du Ménec, Carnac Coördinaten: 47.59159, -3.08299
Bezoek vandaag vanuit Locmariaquer de Golf du Morbihan en ontdek een van de mooiste baaien ter wereld. Je kunt hier heerlijk wandelen of fietsen over de vele eilandjes en volop genieten van de natuur en het uitzicht op het water.
De Golfe du Morbihan — ‘Mor-Bihan’ betekent kleine zee — is een binnenzee en behoort tot de club van mooiste baaien ter wereld. In de baai liggen ontelbare eilandjes, soms bewoond, soms alleen door vogels. Île aux Moines is het grootste eiland. Door het milde klimaat groeien hier sinaasappel- en citroenbomen, maar ook mimosa en camelia’s. ‘Quer’ betekent dorp en ‘loc’ betekent heilig, dus Locmariaquer staat voor ‘dorp van de heilige Maria’. Als je het schiereiland wilt verkennen per fiets — zeker een aanrader — en je wilt naar het dorp, volg dan de bordjes ‘Le Bourg’. Hier vind je een gezellig haventje en fijne terrasjes.
Je kunt een boottocht maken over de Golfe du Morbihan. Rijd naar Port-Blanc bij Larmor-Baden, waar je op de boot stapt. Na een rondvaart kom je aan op Île aux Moines, waar je het eiland te voet of met de fiets kunt verkennen. Fietsen zijn hier te huur. In het dorp vind je gezellige terrasjes en restaurants, ideaal voor een ontspannen lunch.
Zodra je aankomt op Île aux Moines kun je fietsen huren om het eiland te verkennen. Je kunt er natuurlijk ook voor kiezen om alles te voet te doen. Houd er rekening mee dat winkels, zoals de bakker voor een lekker broodje, tussen de middag vaak gesloten zijn. Let ook goed op de tijden van de terugvaart; deze vind je ter plaatse op de informatieborden.
In de buurt van Locmariaquer ligt La Table des Marchands. Dit graf uit de jonge steentijd (4000–3400 v.Chr.) is een van de vele indrukwekkende megalieten in deze regio. Adres: Route de Kerlogonan, 56740 Locmariaquer Coördinaten: 47.571700, -2.951314