Turfroute Friesland
Drachten
Drachten, NederlandDe Turfroute start in Drachten, het levendige hart van Zuidoost Friesland. In tegenstelling tot veel Friese plaatsen heeft Drachten geen middeleeuws centrum, maar juist een modern karakter dat teruggaat tot de tijd van de turfwinning. Het dorp groeide vanaf de 17e eeuw dankzij de aanleg van de Drachtstervaart, die speciaal werd gegraven voor het vervoer van turf. Dit water vormt nog altijd het kloppend hart van het dorp. Drachten is een verrassende dorp met een mix van moderniteit, kunst en industrieel erfgoed. De Drachtstervaart is recent vernieuwd en vormt een fijne plek voor een wandeling of een kop koffie aan het water. Hier kun je het historische verhaal van de turfvaart letterlijk volgen. Cultuurliefhebbers kunnen hun hart ophalen in Museum Dr8888. Dit museum staat bekend om zijn collectie avant-gardekunst, met onder andere werken uit De Stijl en de Dada-beweging. Een mooie plek om het culturele gezicht van Drachten te leren kennen. Daarnaast biedt Drachten een bruisend winkelhart met speciaalzaken, kunstgalerieën en gezellige cafés. Perfect om je eerste dag op de Turfroute ontspannen te beginnen.
Museum dr8888
Petgatten de Feanhoop
Het ruim 200 hectare grootte gebied bestaat uit verschillende onderdelen waarbij de Kraanlannen en Bonnebuskepetten het grootst zijn. Kom vooral eens langs om de schoonheid te bewonderen. ‘Wandel door het open gebied van de Kraanlannen met uitzicht over waterrijke delen die dankbaar worden bewoond door verschillende watervogels.’’ Neem tijdens een wandeling door de Kraanlannen een kijkje in de vogelkijkhut. Deze kijkt uit op het water, waardoor je verschillende watervogels ziet genieten van de rust. Met een beetje geluk hoor je hier het ratelende geluid van de snor en heb je echt super veel geluk? Dan vliegt de zeearend over of spot je de otter! Liever op de fiets? Stap dan op de pedalen en fiets langs de boezemlanden langs de Smalle Ee. Ga je liever een stukje varen? Vaar naar de Noarderkrite en leg de boot aan een steiger om de Bonnebuskepetten te bewonderen.
De Kan Hoeve
Gorredijk
Gorredijk, NederlandVandaag staat een kort ritje van Drachten naar Gorredijk op het programma. Een mooie gelegenheid om onderweg rustig te genieten van de Friese dorpen en het omliggende landschap. Langs turf en dorpen. Met de camper rijd je via landelijke wegen richting Gorredijk. Onderweg kom je langs het Openluchtmuseum It Damshûs. Dit museum brengt het verhaal van de turfwinning in deze regio tot leven. Leuk om onderweg even een kijkje te nemen en meer te leren over het ontstaan van het veenlandschap waar je vandaag doorheen rijdt. Gorredijk is de eindbestemming van vandaag. Het dorp ontstond in de 17e eeuw als veenkolonie en groeide uit tot een levendige plaats met een gezellig centrum. In de hoofdstraat vind je diverse winkels, cafés en eetgelegenheden. Gorredijk ligt bovendien mooi centraal voor het verkennen van het Friese Woudengebied — een streek met een karakteristiek kleinschalig coulisselandschap.
Openluchtmuseum It Damshûs
Het openluchtmuseum biedt een boeiende terugblik op het bewogen verleden rond 1900. In het museum wordt het opgraven van laagveen om turf te maken in beeld gebracht. Ook worden indringend de erbarmelijke woon- en leefomstandigheden getoond. De armetierige woonhuisjes, een kerkje, de kroeg van de veenbaas, een molentje en andere gebouwen zijn op ware schaal nagebouwd. 2 km. ten westen van It Damshûs is ook het gemaal en galerie Sudergemaal. In het gemaal worden op gezette tijden de kolossale pompen in werking gezet. Ook worden boottochten georganiseerd.
TOP Jubbega - derde Sluis
Bij een toeristisch overstappunt (TOP) kun je parkeren, om van daaruit heerlijk te gaan fietsen of wandelen in een mooie omgeving. Deze startpunten om Friesland te ontdekken zijn altijd nabij het fiets- en/of wandelknooppuntnetwerk gelegen en ook in dit geval is er een horecagelegenheid met toiletvoorziening vlakbij. De TOP van Jubbega- Derde Sluis is te vinden bij het multi functionele gebouw 'De Kompenije'. Bij de TOP staat een zuil met daarop een grote kaart van de omgeving, met daarop verschillende routes in de omgeving.
Museum Opsterland
Museum Opsterlân in Gorredijk brengt het verleden dichtbij maar verliest het heden niet uit het oog. Naast het verleden van Opsterland organiseert het museum (kunst) tentoonstellingen en evenementen. Het museum neemt je mee terug in de tijd. Met de 100.000 jaar oude vuistbijl en het zware leven van Brechtje in de veenderij. Kijk binnen bij de rijke families in Beetsterzwaag of in het atelier van de Gorredijkster zilversmeden. Ruik de inkt in de “socialistische” drukkerij van Geert Lourens van der Zwaag en raak onder de indruk van de geschiedenis van het Joodse meisje Esther Colthof en de Joodse Gemeenschap in Gorredijk. In het museumcafé wordt een kop koffie en thee met een streekeigen lekkernij geserveerd.
Akkrum
Akkrum, NederlandVandaag staat een korte reis van Gorredijk naar Akkrum op het programma. Onderweg doorkruis je het karakteristieke Friese weide- en veenlandschap. Een perfecte dag om het tempo wat lager te leggen en onderweg de tijd te nemen voor een paar leuke tussenstops. Van veenland naar vaarland. Rijdend richting Akkrum kom je langs Kaasboerderij De Deelen. Hier kun je even pauzeren en kennismaken met heerlijke streekproducten. Leuk om een stukje ambachtelijk gemaakte kaas mee te nemen voor onderweg of voor bij de borrel op je volgende camperplek. Akkrum is de bestemming van vandaag. Dit sfeervolle watersportdorp ligt aan de Boarn en vormt een levendig knooppunt van waterwegen en landroutes. In het gezellige centrum vind je diverse winkels, restaurants en terrassen. Bovendien is Akkrum een prima uitvalsbasis om de omgeving per fiets of te voet verder te verkennen.
Kaasboerderij de Deelen
Het beste van het land vind je bij deze boerderijwinkel, al jaren een geliefd adres onder fijnproevers. In de sfeervolle winkel komt al het goede van het Friese land samen. Je vindt er huisgemaakte boerderijkazen en tal van andere streekproducten. Denk aan boerenzuivel, ambachtelijk ijs, droge worst en allerlei heerlijke Friese lekkernijen. Ook voor een origineel cadeau kun je hier terecht. Er worden geschenkenmanden samengesteld vol verse kaas, zuivel, wijn, lokale bieren en delicatessen uit de regio. Leuk om mee naar huis te nemen of cadeau te doen.
TOP Aldeboomn
Bij een toeristisch overstappunt (TOP) kun je parkeren, om van hieruit heerlijk te gaan fietsen, wandelen of varen in een landelijke omgeving. Deze startpunten om Friesland te ontdekken zijn altijd nabij het fiets- en/of wandelknooppuntnetwerk gelegen en meestal is er ook horeca met toiletvoorziening vlakbij. Bij een TOP staat een zuil met daarop een grote kaart van de omgeving. Hierop staan ook routes en bezienswaardigheden in de omgeving aangegeven. Naast deze TOP zit een trailerhelling waar je je bootje te water kunt laten.
Het Koningsdiep
Riviertje het Koningsdiep kronkelt dwars door Zuidoost Friesland, van Akkrum naar Bakkeveen. Het wordt ook wel De Boarn of It Alddjip genoemd. Ooit was het een kronkelende waterbedding die uitmondde in de oude Middelzee. De rivier drukte door de eeuwen heen een onuitwisbaar stempel op het landschap. Nog altijd is dat landschap heel afwisselend: langs de rivier zie je weilanden, moerassen, heidevelden en bossen. Op de zandruggen langs de oude rivier ontstonden boerendorpen en luxe landgoederen zoals bij Beetsterzwaag en Bakkeveen. In het beekdal dolven arme arbeiders het veen op, dat door de veenbazen als brandstof werd verhandeld. Dit ging niet zonder slag of stoot, en zo ontstond het socialisme in Friesland. Deze streek is rijk bedeeld met zowel natuur als cultuur, beide zijn goed bewaard gebleven en dat maakt een bezoek de moeite waard.
Camping Drijfveer
Luinjeberd
Luinjeberd, NederlandVandaag rijd je van Akkrum naar Heerenveen. Een ontspannen etappe waarbij je opnieuw het afwisselende Friese landschap doorkruist. Neem onderweg de tijd om de kleine dorpen en het open land in je op te nemen — deze regio laat je het overgangsgebied tussen veen, weiland en waterrijk Friesland goed ervaren. Langs kapellen en sportgeschiedenis. Onderweg passeer je Haskerdijken. Hier kun je even stoppen bij de Kapelle van Haskerdijken, een sfeervol plekje dat teruggrijpt op de religieuze geschiedenis van deze streek. Daarna vervolg je je weg richting Heerenveen, waar je volop cultuur en sporthistorie vindt. Heerenveen ontdekken. Heerenveen is een dorp met twee gezichten: aan de ene kant het moderne sportcentrum van Friesland, aan de andere kant een plek met een verrassend rijke historie. Het dorp ontstond in de 16e eeuw als veenkolonie en groeide dankzij de turfhandel uit tot een belangrijk handelscentrum. Sporen van dit verleden zie je nog terug in het oude centrum en in het Museum Heerenveen, waar je meer te weten komt over onder andere de families Van Eysinga en het nabijgelegen Oranjewoud. Tegenwoordig staat Heerenveen vooral bekend om topsport. Het iconische Thialf is niet alleen het snelste ijs van Nederland, maar ook een plek waar schaatsliefhebbers van over de hele wereld samenkomen. Ook het Abe Lenstra Stadion, thuishaven van SC Heerenveen, is een belangrijk baken in het dorp. Toch biedt Heerenveen meer dan sport alleen. Je vindt er een compact, gezellig centrum met winkels en horecazaken, en net buiten het dorp ligt het landgoed- en bosgebied Oranjewoud: een prachtige plek om te wandelen of fietsen. Kortom: een stad die verrassend veel te bieden heeft.
De Kapelle
De kapelle van Haskerdijken is een eeuwenoud kerkje dat buiten het dorpje Haskerdijken - aan een doodlopende weg - te vinden is.Vroeger was het een kapel dat bij een klooster hoorde, vandaar dat het nu nog steeds de Kapelle wordt genoemd. De fundamenten van het vroegere klooster liggen nu onder de grond. Op het terrein rondom de Kapelle is nu een begraafplaats te vinden. Het klooster werd gesticht door de heiligverklaarde monnik Dodo van Haska. Onder zijn invloed werd in deze omgeving land ontgonnen, het monniksrak gegraven en hij streed destijds tegen bloedwraak en genas mensen. Zijn sterfdatum zondag 30 maart 1231 wordt elk jaar nog herdacht in Haskerdijken.
Crack-toestand
De Crackstate is één van de mooist gebouwen van Heerenveen en werd in 1648 gebouwd in opdracht van grietman Johannes Crack. De state is opgetrokken in barokstijl doet een beetje Amsterdams aan, het werd namelijk ontworpen door Willem De Keyser uit de hoofdstad. Tot 1833 fungeerde deze state als woonhuis van de familie Crack. Daarna kwam het gebouw in eigendom van het Rijk, zo werd er in 1890 een gevangenis bijgebouwd. Meer dan een eeuw diende het pand als gerechtsgebouw en gevangenis. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de state als gevangenis gebruikt door de Duitse bezetter. Wrede martelingen en fussilades vonden er plaats. Daarvoor is later een monument geplaatst.
TOP Heerenveen/De Heide
Bij een toeristisch overstappunt (TOP) kun je parkeren, om van hieruit heerlijk te gaan fietsen, wandelen of varen in een landelijke omgeving. Deze startpunten om Friesland te ontdekken zijn altijd nabij het fiets- en/of wandelknooppuntnetwerk gelegen en meestal is er ook horeca met toiletvoorziening vlakbij. Bij de TOP staat een zuil met daarop een grote kaart van de omgeving. Hierop staan bezienswaardigheden en routes in de omgeving aangegeven. De TOP in Heerenveen is gelegen bij recreatiegebied De Heide waar zich ook een zwemstrand bevindt.
Thialf Stadion
Thialf, Schaatshart van de Wereld. Dit is de plek waar topsporters geschiedenis schrijven. Waar iedereen voor goud gaat. Thialf is meer dan een ijsbaan. Thialf is pure schaatsbeleving op topniveau. Thialf is topsport, grenzen verleggen, ambitie, sfeer, teamgevoel en beleving. Dat is wat Thialf mensen wilt laten meemaken, tijdens wedstrijden en met zakelijke events. Of het nu om honderd mensen gaat of om een paar duizend. Het is er allemaal in één keer: kou, geluid, stemmen, geur, licht en snelheid. Eerst zit je achter een glazen wand ongestoord te praten en nemen alleen je ogen schaatsers waar; maar zodra je de hal instapt is je beleving compleet.
De frije Fries
Steggerda
Steggerda, NederlandVandaag vervolg je de Turfroute vanuit Heerenveen richting het zuiden, met als doel de omgeving van Wolvega. Je rijdt langs de rivier de Linde, een natuurlijke grens tussen Friesland en Overijssel, en ontdekt onderweg het rustige, groene karakter van deze streek. Langs de Linde richting Wolvega. Deze etappe voert je bewust niet door het centrum van Wolvega, maar juist via de kleinere wegen rondom de stad. Zo krijg je een prachtig beeld van het Friese coulisselandschap langs de rivier, met houtwallen, slootjes en weidse uitzichten. Onderweg kun je even stoppen bij de Pasantenhaven Driewegsluis, een charmant sluizencomplex waar drie waterwegen samenkomen — een perfecte plek om even uit te stappen en te genieten van de stilte aan het water. Wolvega ontdekken. Toch zin in een klein ommetje? Dan is Wolvega zelf ook een bezoek waard. De plaats groeide in de 19e eeuw uit tot een centrum van landbouw en spoorwegen, en dat zie je nog terug in het statige centrum met herenhuizen en lanen. In het Museum Oold Ark kom je meer te weten over het leven in de streek door de eeuwen heen. Ook het Lindewiedemeer ligt vlak bij de stad en is een mooie plek voor een wandeling of een korte pauze aan het water.
Jonkersvaart
De Jonkersvaart of Helomavaart is een kanaal in de gemeente Weststellingwerf. Het is een waterverbinding dat stroomt tussen de Tjonger en de Linde, bij de Driewegsluis stroomt de vaart in de Linde. Dit kanaal heeft een rijke geschiedenis, hiervoor moeten we ver terug naar de 18 eeuw. In 1704 kwam de familie Van Heloma in het bezit van de Weststellingwerfsche Veencompagnie. Dit is een organisatie die particulier investeerde in de exploitatie van veen. Een van de grotere veenbazen destijds was Nicolaas van Heloma. De staten van Friesland gaven Nicolaas de toestemming om in 1748 een vaart te laten varen van de Tjonger naar de Linde. Dit was als onderdeel van vaarten en brede sloten waarlangs de turf kon worden afgevoerd. Wie vroeger gebruik maakte van de waterwegen in de Helomavaart moest ook tol betalen aan de compagnie. Desondanks was de Helomavaart een populair gebied om turf mee af te voeren.
Rottige Meente
Rottige Meente is een vreemde naam voor een supermooi waterrijk natuurgebied, gelegen ten zuidwesten van Wolvega. Door de afwisseling van water en droge plekken, vind je veel bijzondere dieren en planten in deze voormalige veenpolder. En dankzij de goede waterkwaliteit komt zelfs de otter hier weer voor! Overal in Rottige Meente kom je sporen van turfwining uit het verleden tegen. Denk aan oude veensluisjes, molentjes en turfhuisjes. Aan de rand van het natuurgebied liggen een aantal kleine dorpjes zoals Munnekeburen, Scherpenzeel, Spanga en Nijetrijne, die je aan Giethoorn doen denken. Vanaf de parkeerplaats aan de P. Stuyvesantweg in Nijetrijne kun je het gebied intrekken. Er zijn verschillende wandelroutes en fietspaden te vinden die je langs petgaten, moerasbossen en trilvenen leiden. Op
Passantenhaven Driewegsluis
Passantenhaven Driewegsluis is te vinden helemaal in het zuiden van Friesland, op de grens met Overijssel. Het is een rustig eiland gelegen in rivier de Linde, aan de rand van de prachtige natuurgebieden Weerribben-Wieden en Rottige Meente. Het eiland is te vinden op de plek waar het water van de Lende en de Helomavaart elkaar kruisen, nog steeds is er een sluis in werking op het eiland. Je kunt je boot aanleggen in de aanleghaven, en daarnaast is het mogelijk op verschillende plekken langs het eiland aan te leggen.
De Linde
Tot op de dag van vandaag is er nog steeds een groot mysterie rondom de naam 'Linde'. De naam kan 'Lind' betekenen, in het Keltisch betekent dit 'water'. De naam 'Linde' kan ook in Hoogduits 'zacht' betekenen. De rivier vormt aan de bovenloop een gemeentegrens tussen Oost- en Weststellingwerf, en de benedenloop de provinciegrens tussen Friesland en Overijssel. Deze rivier is buitengewoon omdat het door een gletsjertong is gevormd. Vervolgens is de rivier begroeid met hoogveen en tussen 1922 en 1927 gekanaliseerd. Door al het kanaliseren gingen alle grote delen van het beekdal verloren. Dit had grote gevolgen voor de natuur en de leefbaarheid van het landelijk gebied. Als je langs de 'Linde verder doorloopt, dan kom je uiteindelijk bij de Lindevallei uit. Hier vind je elzenbroekbos, dit zijn bossen van zwarte elzen die alleen groeien in laagveengebied en beekdalen. In dit gebied is de boomgroei verder toegenomen. Dit komt onder meer door verdroging en het verlanden van petgaten. De Lindevallei is een leefbaar natuurgebied dat omringd wordt door waterviolier, de grote boterbloem en kransvederkruid. Dit gebied is ook bekend om de vele libellensoorten.
Appelscha
Appelscha, NederlandVandaag rijd je vanuit Steggerda richting Appelscha. De route leidt je van het weidse rivierenlandschap langs de Linde naar de bosrijke zuidrand van Friesland. Onderweg wisselen kleine dorpen, open velden en natuurgebieden elkaar af. Van lintdorpen naar het Drents-Friese Wold. Je kunt onderweg een tussenstop maken in Noordwolde, waar het Nationaal Vlechtmuseum gevestigd is. Hier kom je meer te weten over het oude ambacht van rietvlechten, dat deze regio lange tijd bekendheid gaf. Ook Korenmolen De Weyert is een leuke plek om even uit te stappen — een klassieke Friese molen op een markante plek in het dorp. Rijdend richting Appelscha verandert het landschap langzaam: het open veen- en weidegebied maakt plaats voor bos, heide en zandverstuivingen. Appelscha ligt aan de rand van Nationaal Park Drents-Friese Wold, een prachtig gebied voor wandelingen en fietstochten. Een fijne regio om wat langer te blijven, de natuur in te trekken of simpelweg tot rust te komen.
Nationaal Vlechtmuseum
Het Nationaal Vlechtmuseum is gehuisvest in de voormalige Rijksrietvlechtschool in Noordwolde. De allereerste Rijks Vakschool in Nederland. Hier werden (vooral) jongens opgeleid in het vlechten, waarna ze in de diverse fabrieken aan het werk konden. Het museum vertelt de geschiedenis van de bewoners, die grote armoede hebben gekend. Met de toevloed van kolonisten die de Koloniën van Weldadigheid ontvluchtten of die moesten vertrekken vonden de bewoners in het vlechten van mandjes een manier om inkomen te verwerven. Later in 1912 zou de Rijks Rietvlechtschool het vlechten verbeteren, verfraaien en een professionele push geven aan de rotanindustrie in de vele fabriekjes en fabrieken in Noordwolde.
de Weyert
Eén van de blikvangers van Makkinga is Korenmolen De Weyert. De molen is in 1868 in Gorredijk gebouwd als houtzaagmolen en staat sinds 1925 op de huidige plek. De molen heeft drie verdiepingen: op de begane grond vind je de werkplaats van de molenaars, het leslokaal voor de leerling-molenaars en de molenwinkel waar je heerlijke bakmixen van De Weyert kunt kopen. Daarboven vind je de meelzolder. Hier vangt de molenaar het gemalen tarwe- en roggemeel op in zakken. Op de meelzolder staat ook de buil om het meel tot bloem te zeven en een machine om het graan te pletten. Op deze zolder ligt voorraad graan, meel en bloem. De tweede verdieping heet maalzolder. Hier bevinden zich de maalstenen waartussen het graan wordt gemalen. Vanuit de maalzolder kom je op de molenstelling aan de buitenkant van de molen. Hier kruit de molenaar de wieken naar de juiste windrichting en kan hij de wieken op de vang zetten (de rem). Tenslotte kom je in de kap. Dat is de plek waar de as van de wieken de molen binnenkomen en de molenas aandrijven. Vrijwilligers houden de molen draaiende, zodat ook de volgende generatie kan genieten van deze prachtige korenmolen en het oude ambacht.
Verkeers- & Attractiepark Duinen Zathe
Verkeers- en Attractiepark Duinen Zathe staat voor een dag vol plezier, vermaak en vertier! Het is een stoer en overzichtelijk park voor een compleet en betaalbaar dagje uit voor het hele gezin. Van onze indoorhal Kinderland en het Flying Heli’s voor de allerkleinsten tot aan de Super Nova en onze achtbaan de London City Coaster voor de echte waaghalzen. In het park zijn verschillende luchtkussens, klim- en klautertoestellen en vele attracties voor jong en oud.
